|
Maria Magdalena (Maria z Magdali) – według Biblii żyjąca w I w. n.e. kobieta pochodząca z wioski Magdallah lub Migdal, (z hebr. Migdal oznacza "wieża ryb") obecnie El-Me-dżel odległej o 5 km od Tyberiady, leżącej nad jeziorem Genezaret w Galilei. Należała do kręgu uczniów Jezusa. Przyłączyła się do niego po tym, gdy Ten wypędził z niej siedem złych duchów (Łk, 8). (1) I stało się potem, że chodził po miastach i wioskach, zwiastując dobrą nowinę o Królestwie Bożym, a dwunastu z nim (2) i kilka kobiet, które On uleczył od złych duchów i od chorób, Maria zwana Magdaleną, z której wyszło siedem demonów, (3) i Joanna, żona Chuzy, zarządcy dóbr Heroda, i Zuzanna, i wiele innych, które służyły im majętnościami swymi… oraz Mk 16:9 Po swym zmartwychwstaniu, wczesnym rankiem w pierwszy dzień tygodnia, Jezus ukazał się najpierw Marii Magdalenie, z której wyrzucił siedem złych duchów…..
W Kościele rzymskokatolickim przez wieki była utożsamiana z kobietą cudzołożną z Ewangelii Janowej (J;8) (1) Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, (2) ale o brzasku zjawił się znów w świątyni. Cały lud schodził się do Niego, a On usiadłszy nauczał ich. (3) Wówczas uczeni w Piśmie i faryzeusze przyprowadzili do Niego kobietę którą pochwycono na cudzołóstwie, a postawiwszy ją pośrodku, powiedzieli do Niego: (4) Nauczycielu, tę kobietę dopiero pochwycono na cudzołóstwie. (5) W Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować. A Ty co mówisz? (6) Mówili to wystawiając Go na próbę, aby mieli o co Go oskarżyć. Lecz Jezus nachyliwszy się pisał palcem po ziemi. (7) A kiedy w dalszym ciągu Go pytali, podniósł się i rzekł do nich: Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci na nią kamień. .. Jan wprawdzie nie powiedział że chodzi tutaj o Marię Magdalenę ale pierwsi ojcowie kościoła podważali rolę kobiety w życiu duchowym i od samego początku odsuwali je od uczestnictwa w Kościele. Tertulian głosił: "Nie wolno kobiecie przemawiać w kościele ani też nie wolno jej udzielać chrztów czy ofiarować eucharystii, ani też żądać jakiegokolwiek udziału w męskich funkcjach, a zwłaszcza zaś funkcji kapłana"[i] Rola kobiety przez odsunięcie jej od wiary sprowadzała się do postaci grzesznicy. Tym samym kościół pragnął zminimalizować rolę Marii Magdaleny. Takie podejście było zgodne nie tylko z Tertulianem ale i również z naukami św. Pawła (1 Tm 2:11-12). W dokumencie "Porządek apostolski" stworzonym przez oponentów Marii, a opisującym wydarzenia Ostatniej Wieczerzy znajduje się fragment: Jan rzekł: "Kiedy Mistrz pobłogosławił chleb i kielich i rozdał je ze słowami: "To moje Ciało i Krew" nie zaproponował ich kobietom, które są z nami. Marta odpowiedziała: "Nie przekazał ich Marii, ponieważ się śmiała" Na tej podstawie twierdzono, iż Maria Magdalena wątpiła w zbawienie Jezusa. Zaczęto głosić, iż była nierządnicą i grzesznicą i jako taka nie zasługuje na cześć. Przeciwko Marii Magdalenie występował też twórca luteranizmu Marcin Luter: Ona nie potrafi myśleć, marzyć, mówić o niczym innym, jako tylko o tym: gdybym miała tego mężczyznę, mego najukochańszego gościa i pana, radowało by się moje serce [ii] Tego typu poglądy spowodowały, iż na długie stulecia Maria Magdalena stała się symbolem pokutnicy i grzesznicy. W średniowieczu tworzono nawet domysły upadku Magdaleny. Jeden z nich mówił o zamożnym pochodzeniu Marii i jej niespotykanej urodzie. Te przywary miały spowodować zejście na złą drogę. Istniał również pogląd, iż Magdalena była żoną Jana Ewangelisty, a gdy ten wybrał pójście za Jezusem, zrozpaczona żona oddała się w ręce nierządu. Historie te odpowiadały ówczesnej modzie średniowiecza, identyfikując zmysłową ladacznicę z nawróconą mistyczką. Pomimo późniejszych prób wyniesienia i oczyszczenia imienia Marii Magdaleny taki obraz pozostał w świadomości wyznawców kultury Kościoła Zachodniego. Jednak Jan Ewangelista wskazuje na nią jako na pierwszą osobę która zaczęła głosić o Zmartwychwstaniu Jezusa (J;20) (15) Rzekł do niej Jezus: Niewiasto, czemu płaczesz? Kogo szukasz? Ona zaś sądząc, że to jest ogrodnik, powiedziała do Niego: Panie, jeśli ty Go przeniosłeś, powiedz mi, gdzie Go położyłeś, a ja Go wezmę. (16) Jezus rzekł do niej: Mario! A ona obróciwszy się powiedziała do Niego po hebrajsku: Rabbuni, to znaczy: Nauczycielu. (17) Rzekł do niej Jezus: Nie zatrzymuj Mnie, jeszcze bowiem nie wstąpiłem do Ojca. Natomiast udaj się do moich braci i powiedz im: Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego oraz do Boga mego i Boga waszego. (18) Poszła Maria Magdalena oznajmiając uczniom: Widziałam Pana i to mi powiedział. Ewangelia Judasza, pismo gnostyckie z III-IV w n.e. wyraźnie wskazuje na obecność trzynastu apostołów. „Będziesz trzynastym i będziesz przeklęty przez pozostałą resztę pokolenia, ale przyjedziesz i będziesz panował nad nimi. Ostatniego dnia zaś będą przeklinać twoje nawrócenie ku wysokości (47,1) do świętego pokolenia”[iii] Jan Ewangelista wspomina o uczniu który był dobrze znany w domu Kajfasza, do którego przyprowadzono Jezusa po zatrzymaniu (J;18) (15) A szedł za Jezusem Szymon Piotr razem z innym uczniem. Uczeń ten był znany arcykapłanowi i dlatego wszedł za Jezusem na dziedziniec arcykapłana, (16) podczas gdy Piotr zatrzymał się przed bramą na zewnątrz. Wszedł więc ów drugi uczeń, znany arcykapłanowi, pomówił z odźwierną i wprowadził Piotra do środka. Imię tego ucznia zostało usunięte (niezapisane ???). Dlaczego?? Bo była nim Maria Magdalena, umiłowana przez Jezusa z którą przebywał najwięcej, która była zawsze przy nim i w chwili jego śmierci (Mt 27,55-56; Mk 15, 40-41; J 19, 25), pomagała także przy pogrzebie (Mt 27, 61; Mk 15, 47). To również Maria Magdalena wraz z Marią, matką Jakuba i Salome kupiły wonności, którymi miały namaścić ciało Pana Jezusa, i gdy minął sabat wybrały się do grobu (Mk 16, 1-2). Jako pierwsza dowiedziała się o zmartwychwstaniu. To z nią jako pierwszą rozmawiał Jezus. Nie ze swoją matką, nie z uczniami (mężczyznami) a właśnie z nią, Marią Magdaleną, którą szczególnie umiłował. W IX w. Rabanus Maurus przyznał jej z tego powodu tytuł „Apostołki Apostołów” i właśnie jako Święta Równa Apostołom jest Maria Magdalena czczona w Kościele Wschodnim. Towarzyszenie i pójście Marii Magdaleny za Jezusem zostało w języku greckim określone tym samym terminem, który odnosi się również do decyzji pójścia za Mistrzem w przypadku uczniów. „Użycie tego terminu [akoloutheo] do grupy kobiet oznacza, że i kobiety należały do grona uczniów Jezusa, że nie były z niej wykluczone”[iv] W pismach apokryficznych, ewangelii Filipa oraz ewangelii Mari Magdaleny jest widoczna zazdrość o uczucie Jezusa do Marii. 55. Kobieta, która nie rodziła własnych dzieci, może okazać się matką aniołów. Taką była towarzyszka Syna — Maria Magdalena. Pan kochał Marię bardziej niż wszystkich innych uczniów i często całował ją w usta. Pozostali uczniowie widząc, że kocha Marię, powiedzieli Mu: „Dlaczego Ty kochasz ją bardziej niż nas wszystkich?” Odpowiadając im rzekł: „Dlaczego nie kocham was jak ją?” [v] 9. Wtedy Andrzej zaczął mówić do swych braci: 10. „Powiedzcie mi, co sądzicie o tych rzeczach, które nam powiedziała? 11. Co do mnie, to nie wierzę, 12. żeby Nauczyciel mógł mówić w ten sposób. 15. Te idee zbyt różnią się od tych, które myśmy poznali”. 14. A Piotr dodał: 15. „Jak to możliwe, żeby Nauczyciel rozmawiał 16. w ten sposób z kobietą 17. o tajemnicach, które nawet nam są nieznane? 18. Czy mamy zmienić nasze zwyczaje 19. i słuchać tej kobiety? 20. Czy rzeczywiście ją wybrał i wolał ją od nas?”[vi]
[i] Tertullian, De Cultu Feminarum, ks. 1 roz 1 [ii] M. Luter WA 28 "Nam Euangelium nihil aliud est quam praedicatio de concepto, nato etc. Christo." [iii] EWANGELIA JUDASZA przekład z koptyjskiego: ks. prof. dr hab. Wincenty Myszor (edycja w układzie paleograficznym) [v] Ewangelia Filipa Redaktor przekładu w języku rosyjskim i autor komentarzy Władimir Antonow Przekład: Irina Lewandowska [vi] Ewangelia Marii Magdaleny strona 17 Przełożył Jerzy Prokopiuk
|
Religie i Wierzenia 
